Kısa Cevap: Belirli süreli
iş sözleşmesi, iş güvencesi ve
tazminat hakları açısından belirsiz süreli iş sözleşmesine göre genellikle daha dezavantajlıdır. Yasal
mevzuatımızda asıl olan belirsiz süreli iş sözleşmesidir ve işçiye daha kapsamlı koruma sağlar.
Yeni iş teklifi ve belirli süreli sözleşme konusu kafanı karıştırması gayet doğal. İş hukuku bağlamında, belirli süreli iş sözleşmesi ile belirsiz süreli iş sözleşmesi arasındaki farklar, işçi hakları açısından önemli sonuçlar doğurur. Genel prensip olarak, Belirsiz süreli iş sözleşmesi işçi için çok daha avantajlıdır ve yasal düzenlemelerimiz de esasen bu sözleşme türünü koruma altına almıştır.
Şöyle ki, belirsiz süreli iş sözleşmeleri, adından da anlaşılacağı üzere, iş ilişkisinin ne zaman sona ereceğinin önceden belirlenmediği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde, işçinin işten çıkarılması için işverenin Haklı veya geçerli bir neden sunması gerekir. Ayrıca, işten çıkarma durumunda Ihbar sürelerine uyulması ve belirli koşulların sağlanması halinde kıdem tazminatı ödenmesi zorunludur. İş güvencesi hükümleri de belirsiz süreli sözleşmeyle çalışan işçiler için geçerlidir, bu da işe iade davası açma hakkı gibi önemli korumalar sağlar.
Öte yandan, Belirli süreli iş sözleşmeleri istisnai niteliktedir ve İş Kanunu'na göre ancak 'işin niteliği gereği belirli bir süre devam etmesi', 'belirli bir işin tamamlanması' veya 'belirli bir olgunun ortaya çıkması' gibi Objektif koşullara bağlı olarak ve yazılı şekilde yapılabilir. Eğer böyle esaslı bir neden yoksa, belirli süreli yapılan bir sözleşme, ilk baştan itibaren belirsiz süreli kabul edilir. Aynı şekilde, esaslı bir neden olmaksızın birden fazla üst üste (zincirleme) yapılan belirli süreli sözleşmeler de belirsiz süreliye dönüşür.
Belirli süreli sözleşmelerin en büyük dezavantajı, sözleşme süresi sonunda kendiliğinden sona ermesi durumunda, kural olarak işçinin Kıdem ve ihbar tazminatına hak kazanamamasıdır. Yani, sözleşme süren dolduğunda, işveren seni işten çıkarmış sayılmaz ve bu tazminatları ödeme yükümlülüğü doğmaz. Ancak, sözleşme süresi dolmadan işveren tarafından haksız bir nedenle feshedilirse veya işçi haklı bir nedenle feshederse (örneğin mobbing, maaşın ödenmemesi), en az bir yıllık kıdemi varsa kıdem tazminatı hakkı doğabilir.
Sonuç olarak, iş güvencesi, fesih bildirim süreleri ve tazminat hakları gibi konularda Belirsiz süreli iş sözleşmesi sana çok daha güçlü bir koruma sağlar. Şirketin belirli süreli sözleşme teklif etmesinin arkasındaki objektif nedeni iyi sorgulamanı ve durumun yasal mevzuata uygunluğunu değerlendirmeni tavsiye ederim. Unutma ki, belirli süreli sözleşme yapılması için yasalarda belirtilen koşulların gerçekten var olması gerekir.