Özel sektörde yıllık izin kullanımı, özellikle hafta sonu ve resmi tatillerin hesaba katılıp katılmaması konusu, çalışanların kafasını çok karıştırıyor, biliyorum. Benim de başıma geldi, şirketler bu konularda bazen kendi işlerine geldiği gibi yorumlamaya çalışıyor, aman dikkat! Ama yasalara göre durum aslında net. Bunun altında kesin işverenin daha az izin kullandırma isteği yatıyor, o yüzden haklarımızı iyi bilmeliyiz.
Öncelikle şunu bilmelisin: Yıllık izin süreleri hesaplanırken, Hafta tatili günleri (genellikle Cumartesi ve Pazar) ile Ulusal bayram ve genel tatil günleri, izin süresinden sayılmaz. Yani, bu günler senin yıllık izninden düşülemez, aksine izin sürene eklenir. Kanun koyucu, işçinin dinlenme hakkını korumak için bu günleri yıllık izne dahil etmiyor.
Mesela, 14 günlük yıllık izin aldın ve bu iznin içine iki hafta sonu (Cumartesi-Pazar) ve bir de resmi tatil denk geldi. Normalde 14 gün sayılacak gibi durur ama aslında hafta sonları ve resmi tatil günleri izin sürenden düşüldüğü için, bu günler senin iznine eklenir. Yani, fiilen daha uzun bir dinlenme süren olur.
Peki, 'Cumartesi günü iş günü mü, tatil mi?' diye sorarsan, burada biraz daha ince bir çizgi var. Kural olarak Cumartesi iş günü sayılır. Ama eğer senin iş sözleşmende veya toplu iş sözleşmende Cumartesi günü de açıkça hafta tatili olarak belirlenmişse, o zaman Cumartesi de tıpkı Pazar gibi yıllık izin sürenden düşülür.
Hak kaybı yaşamamak için şunlara çok dikkat etmelisin:
- İzin talebini mutlaka Yazılı olarak yap ve bir kopyasını kendinde sakla.
- İzin dönüşünde, kullandığın izin günlerinin kaydını kontrol et. İnsan kaynakları kayıtlarındaki günlerle senin hesabın tutuyor mu diye bak.
- Eğer işveren hafta tatili veya resmi tatil günlerini iznine dahil etmeye kalkarsa, bu kanuna aykırıdır. Böyle bir durumda Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'na şikayette bulunabilir veya iş mahkemesinde dava açabilirsin. Yargıtay'ın bu konudaki kararları genelde işçi lehine oluyor, yani hakkını ararsan büyük ihtimalle kazanırsın.
Unutma, bu izin hakları anayasal bir dinlenme hakkı ve kimse seni bundan mahrum edemez. Şirketler bazen 'iş yoğunluğu' gibi bahanelerle izinleri ertelemeye çalışır ama yasalar izin hakkını kazandıktan sonra bu tür ertelemelere izin vermiyor. O yüzden gözünü dört aç, hakkını yedirme!