Kısa Cevap: Gerçek maaşınızın asgari ücretin üzerinde olmasına rağmen
sigorta primlerinizin asgari ücretten yatırılması yasal değildir ve emekliliğiniz, kıdem
tazminatınız ile diğer sosyal haklarınızı olumsuz etkiler. Bu durumda iş sözleşmenizi haklı nedenle feshetme, hizmet tespiti davası açma veya
SGK'ya şikâyette bulunma gibi
yasal haklarınız mevcuttur.
Özel sektörde karşılaşılan bu durum, ne yazık ki bazı işverenler tarafından maliyet düşürme amacıyla başvurulan, ancak hukuka kesinlikle aykırı bir uygulamadır. İşverenlerin, çalışanların gerçek ücretlerini Sosyal Güvenlik Kurumu'na (SGK) eksik bildirmesi, işçinin rızası olsa dahi yasal değildir ve ciddi sonuçları vardır.
Öncelikle, bu uygulama gelecekteki Emekli aylığınızı doğrudan düşürecektir. emekli maaşı, SGK'ya bildirilen prime esas kazanç miktarı ve toplam prim gün sayısına göre hesaplandığından, düşük bildirilen kazançlar emeklilikte çok daha az maaş almanıza neden olur. Ayrıca Kıdem tazminatınızın hesaplanmasında da büyük bir kayıp yaşarsınız. kıdem tazminatı, iş sözleşmesinin sona erdiği tarihteki brüt giydirilmiş ücret üzerinden hesaplandığı için, düşük gösterilen maaşınız tazminat tutarını belirgin şekilde azaltır. Bunun yanı sıra, işsizlik ödeneği, geçici iş göremezlik ödeneği (rapor parası) ve analık ödeneği gibi diğer Sosyal haklarınız da eksik hesaplanır ve ödenir.
Bu durumda hukuki haklarınız ve yapmanız gerekenler şunlardır:
- İşverenden Düzeltme Talep Etme: Öncelikle işvereninizden primlerinizi gerçek ücretiniz üzerinden yatırmasını talep edebilirsiniz. Bu talebinizi yazılı olarak ve ispat edilebilir şekilde yapmanız önem taşır.
- Haklı Nedenle Fesih Hakkı: İşvereninizin primlerinizi eksik yatırması, İş Kanunu'na göre Haklı nedenle fesih sebebidir. Bu durumda iş sözleşmenizi derhal feshederek, kıdem tazminatı ve diğer işçilik alacaklarınızı talep etme hakkınız doğar. Bu fesih hakkınızı kullanırken, fesih gerekçenizi açıkça belirtmeniz ve yazılı yapmanız kritik öneme sahiptir.
- Zmet Tespiti Davası: İşvereniniz düzeltme yapmazsa veya işten ayrıldıysanız, iş mahkemesinde Zmet tespiti davası açarak gerçek çalışma sürelerinizin ve ücretinizin SGK kayıtlarına işlenmesini sağlayabilirsiniz. Bu dava, işten ayrıldığınız tarihten itibaren beş yıl içinde açılmalıdır. banka hesap dökümleri, maaş bordroları, işyerindeki yazışmalar ve tanık beyanları gibi deliller bu davada ispat için kullanılabilir.
- SGK'ya şikayet: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın ihbar hattı olan ALO 170'i arayarak veya doğrudan SGK'ya yazılı başvuruda bulunarak durumu bildirebilirsiniz. SGK, bu tür şikayetler üzerine işyerinde denetim başlatabilir ve eksik bildirilen primleri işverene gecikme zammı ve cezasıyla birlikte tahsil edebilir.
Bu süreçte hak kaybı yaşamamak adına, tüm belgelerinizi (iş sözleşmesi, maaş bordroları, banka hesap dökümleri vb.) titizlikle saklamanız ve hukuki destek almanız faydalı olacaktır.