Kısa Cevap: performans düşüklüğü gerekçesiyle yapılan fesih,
haklı fesih değil,
Geçerli fesih nedenidir. Bu durumda, yedi yıllık kıdemin varsa ve iş güvencesi kapsamında isen,
Kıdem ve ihbar tazminatına hak kazanırsın. İşveren, feshin geçerli olduğunu objektif kriterlerle ispatlamak zorundadır.
SGK çıkış kodunun doğru bildirilmemesi veya tazminatın ödenmemesi durumunda
Zorunlu arabuluculuk süreci ve ardından iş mahkemesi yolu açıktır.
İş sözleşmesinin performans düşüklüğü gerekçesiyle feshedilmesi, iş hukuku mevzuatımızda sık karşılaşılan, ancak işverenin belirli usul ve esasa uygun hareket etmesini gerektiren teknik bir vakadır. Şirketin yeniden yapılanma sürecinde pozisyonların gözden çıkarıldığı düşüncen, feshin arkasındaki gerçek nedenin farklı olabileceğine işaret etmektedir. Bu durum, feshin geçerliliği açısından önem arz eder.
Ancak, yürürlükteki 4857 sayılı İş Kanunu ve 2026 yılı itibarıyla güncel Yargıtay içtihatları, performans düşüklüğüne dayalı fesihlerin hukuki bir çözüm yolu olduğunu net bir şekilde ortaya koymaktadır. Elindeki delillerle (uyarılar, performans değerlendirme raporları, şirket içi yazışmalar vb.) bu feshin geçerliliğini sorgulayabilir ve haklarını arayabilirsin.
Performans düşüklüğü gerekçesiyle yapılan fesih, İş Kanunu'nun 25. maddesinde belirtilen haklı fesih nedenlerinden biri olmayıp, 18. maddede düzenlenen Geçerli fesih nedenleri arasında yer alır. Geçerli fesihte, işçi, en az bir yıllık kıdemi varsa Kıdem tazminatına ve ihbar sürelerine uyulmaması halinde Ihbar tazminatına hak kazanır. İşverenin, performans düşüklüğünü objektif kriterlerle, somut ve ölçülebilir verilerle ispatlaması gerekmektedir. Ayrıca, fesihten önce işçiye performansını iyileştirmesi için makul bir süre tanınması, gerekli eğitimlerin verilmesi ve savunmasının alınması gibi usuli şartlara uyulması zorunludur. Bu şartlara uyulmaması, feshi geçersiz kılabilir.
yasal haklarını aramak için izlemen gereken adımlar şunlardır:
- Fesih Bildiriminin İncelenmesi: İşveren tarafından yapılan fesih bildiriminin yazılı olup olmadığını, fesih sebebinin açık ve kesin bir şekilde belirtilip belirtilmediğini kontrol et. Yetersizliğinizden dolayı gibi genel ifadeler geçerli kabul edilmez.
- SGK Çıkış Kodunun Tespiti: E-devlet üzerinden SGK çıkış kodunu öğren. Performans düşüklüğü nedeniyle yapılan fesihlerde genellikle '04 - Belirsiz süreli iş sözleşmesinin işveren tarafından haklı sebep olmaksızın feshi' kodu kullanılır. Bu kod, kıdem ve ihbar tazminatı ile işsizlik maaşına hak kazanmanı sağlar. Eğer '29 - İşveren tarafından işçinin ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı davranışı nedeni ile fesih' gibi kıdem tazminatını engellemeye yönelik bir kod girilmişse, bu duruma itiraz etmen gerekir.
- Delillerin Toplanması: Performans düşüklüğü iddialarına karşı elinde bulunan tüm belgeleri (e-postalar, performans değerlendirme formları, görev tanımın, benzer pozisyondaki diğer çalışanların performans verileri, şirket içi yazışmalar, tanık beyanları vb.) topla. Şirket yeniden yapılanma sürecindeyse bu duruma dair kanıtlar da önemlidir.
- Zorunlu Arabuluculuk Başvurusu: kıdem tazminatı ve diğer işçilik alacakları için dava açmadan önce 2026 yılı itibarıyla zorunlu olan Arabuluculuk sürecine başvurmalısın. Bu başvuruyu, fesih bildiriminin tebliğinden itibaren işe iade davası için 1 ay, diğer alacaklar için 5 yıllık zamanaşımı süresi içinde, işin yapıldığı yer veya karşı tarafın yerleşim yerindeki adliyelerde bulunan Arabuluculuk Bürosu'na yapabilirsin. Arabuluculuk başvurusu ücretsizdir.
- İşe İade Davası (Opsiyonel): Eğer iş güvencesi kapsamında isen (işyerinde 30 veya daha fazla işçi çalışıyorsa ve en az 6 aylık kıdemin varsa) ve feshin geçerli bir nedene dayanmadığını düşünüyorsan, arabuluculuk sürecinden sonra Işe iade davası açma hakkın bulunur. İşe iade davası için arabuluculuğa fesih bildiriminden itibaren 1 ay içinde başvurulması ve arabuluculuk sürecinde anlaşma sağlanamaması halinde, son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren 2 hafta içinde iş mahkemesinde dava açılması gerekir.
- İş Mahkemesinde Dava Açma: Arabuluculuk sürecinde anlaşma sağlanamaması veya işe iade davası açmak istememen durumunda, kıdem tazminatı ve diğer alacakların için arabuluculuk son tutanağı ile birlikte iş mahkemesinde dava açabilirsin. Kıdem tazminatı alacaklarında zamanaşımı süresi 5 yıldır.