Kısa Cevap: Evet,
itiraz hakkın ve haksız fesih davası açma imkanın var. Öncelikle bir
iş hukuku avukatıyla görüşerek durumu değerlendirmen ve yasal süreci başlatman kritik.
Anlarım seni, gerçekten zor bir durum bu. yapay zeka tabanlı bir sistemin kararıyla işine son verilmesi, özellikle de şeffaf olmayan kriterlerle, insanı büyük bir belirsizliğe sürükler. Ama unutma, bu konuda hak arama yolların mevcut.
Yapay Zeka Kararları ve hukuk
Önce şunu anlaman lazım: Yapay zeka, bir araçtır. Nihai karar mercii değil. İş sözleşmesi fesihleri, her ne kadar bir sistemin önerisiyle gelse de, insan kaynakları veya yöneticiler tarafından alınan kararlardır. Bu kararların da İş Kanunu'na uygun olması şarttır. Yani, 'Yapay zeka böyle dedi' demek, hukuken her zaman geçerli bir sebep sayılmaz.
Geçerli Sebep Şartı ve Şeffaflık
İş Kanunu'na göre, işten çıkarılmanın Geçerli bir sebebe dayanması gerekir. Bu sebep, senin performansınla ilgiliyse, somut, objektif ve ölçülebilir kriterlere dayanmalı. Ayrıca, bu kriterlerin sana önceden bildirilmesi ve savunma hakkı tanınması da çok önemli. Eğer yapay zeka sisteminin değerlendirme kriterleri şeffaf değilse ve sana somut bir gerekçe sunulmadıysa, bu durum feshin geçerli sebep şartını taşımamasına neden olabilir.
Bu durumda izlemen gereken adımlar var:
- Bir Avukata Danış: İlk ve en önemli adım, mutlaka bir iş hukuku avukatıyla görüşmek olmalı. Durumunu detaylıca anlatmalı, elindeki tüm belgeleri (iş sözleşmesi, varsa performans değerlendirmeleri, fesih bildirimi, sistemin devreye alındığına dair duyurular vb.) paylaşmalısın.
- Arabuluculuk Süreci: Haksız fesih davalarında, dava açmadan önce Arabuluculuk kurumuna başvurmak zorunlu. Bu süreçte şirketle uzlaşma imkanı doğabilir. Anlaşma sağlanamazsa, dava yoluna gidebilirsin.
- Haksız Fesih Davası: Avukatınla birlikte, fesih bildiriminin geçerli sebep içermediği iddiasıyla iş mahkemesinde dava açabilirsin. Mahkeme, yapay zeka sisteminin kendisini değil, şirketin bu sisteme dayanarak yaptığı fesih kararının hukuka uygunluğunu ve geçerli sebep içerip içermediğini denetleyecektir.
Unutma, şirketin yapay zeka kararlarına dayanarak yaptığı fesih, senin yasal haklarını ortadan kaldırmaz. Önemli olan, doğru adımları atmak ve profesyonel destek almak.