Kısa Cevap: Gerçek maaşın üzerinden kıdem
tazminatını talep edebilirsin. Elden yapılan ödemeleri ispatlamak için
banka kayıtların, dijital yazışmaların ve tanık beyanları gibi delilleri kullanabilirsin. Bu durum, iş akdini haklı nedenle feshetmen için yasal bir gerekçe oluşturur.
Dostum, bu durum maalesef sektörde sık karşılaştığımız bir uygulama. Maaşının bir kısmının elden ödenmesi, işveren açısından yasalara aykırı bir durum teşkil ediyor ve senin kıdem tazminatı hesabında mağduriyet yaşamana neden olabilir. Ancak endişelenme, yasalar gerçek maaşın üzerinden tazminat alabilmen için sana önemli haklar tanıyor.
Öncelikle şunu bilmelisin ki, kıdem tazminatı hesaplamasında esas alınan tutar, kayıtlarda görünen asgari ücret veya ona yakın bir rakam değil, senin fiilen eline geçen Gerçek brüt ücretindir. Bu brüt ücrete, maaşının yanı sıra yol, yemek, prim, ikramiye gibi sürekli nitelikteki tüm parasal ve parayla ölçülebilen menfaatler de dahil edilir, buna 'giydirilmiş brüt ücret' denir. 2026 yılı için kıdem tazminatı tavanı 64.948,77 TL olarak belirlenmiş durumda, yani bir yıl için ödenecek tazminat bu tutarı aşamaz.
Şirketinde beş veya daha fazla işçi çalışıyorsa, maaşların tamamının banka aracılığıyla ödenmesi yasal bir zorunluluktur. Maaşının bir kısmının elden ödenmesi, iş akdini haklı nedenle feshetmen için geçerli bir sebep oluşturur. Bu durumda, istifa etsen dahi kıdem tazminatına hak kazanırsın.
Gerçek maaşını ispatlama yükü senin üzerindedir. Elindeki dijital bankacılık kayıtları ve kişisel muhasebe kayıtları bu süreçte oldukça değerli delillerdir. Yargıtay kararlarına göre, gerçek ücretin tespiti için Her türlü delil kullanılabilir. Bu delillere şunlar dahil:
- Banka transfer kayıtları (elden ödenen kısım için doğrudan kanıt olmasa da, bankadan yatan düşük tutar ile gerçek kazancın arasındaki farkı göstermesi açısından önemlidir).
- whatsapp veya SMS gibi Dijital yazışmalar, e-postalar.
- İşyerindeki diğer çalışanların (tanıkların) beyanları.
- Emsal ücret araştırmaları (meslek odaları, ticaret odaları veya Türkiye İstatistik Kurumu'ndan senin pozisyonuna ve deneyimine uygun emsal ücret bilgileri talep edilebilir).
Bu kanıtlarla birlikte, öncelikle arabuluculuk sürecine başvurman gerekecek. Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa, İş Mahkemeleri'nde dava açarak gerçek maaşın üzerinden kıdem tazminatını ve diğer işçilik alacaklarını talep edebilirsin. Ayrıca, SGK primlerin eksik yatırıldıysa, hizmet tespit davası açarak geçmişe dönük primlerinin tamamlanmasını da sağlayabilirsin.
Bu süreçte bir iş hukuku avukatından profesyonel destek alman, hak kaybı yaşamaman için kritik öneme sahiptir. Avukat, delillerini en doğru şekilde sunmana ve yasal süreci etkin bir biçimde yönetmene yardımcı olacaktır. Kıdem tazminatında zamanaşımı süresinin iş akdinin feshedildiği tarihten itibaren 5 yıl olduğunu unutma.
Aklına Takılabilir:
- Veriler silinir mi? Şirket içindeki kayıtlar silinse bile, senin elindeki dijital yazışmalar, banka dekontları ve tanık beyanları gibi harici deliller geçerliliğini korur.
- Bu durum ihbar tazminatını etkiler mi? Haklı nedenle fesih durumunda ihbar tazminatı alamazsın, ancak işveren seni haksız yere işten çıkarırsa veya ihbar süresine uymazsa ihbar tazminatı talep edebilirsin.