Geçenlerde benim de başıma geldi bu aidat meselesi, insanı resmen yoruyorlar. Ortada bir kanun var ama uygulamada herkes kendi yorumunu katıyor. Özellikle site yönetimleri, aidat kalemlerini öyle bir karıştırıyor ki, kiracının sırtına binmemesi gereken yükleri bile bir şekilde yansıtmaya çalışıyorlar. Bunun altında kesin başka bir iş var, çoğu zaman bilerek yapıyorlar bu karışıklığı diye düşünüyorum.
Şimdi senin durumuna gelirsek, Kat Mülkiyeti Kanunu (KMK) aslında bu ayrımı net bir şekilde yapıyor. Temel kural şu: Binanın olağan işletme giderleri, yani günlük kullanım ve Bakım masrafları kiracıya aittir. Güvenlik, havuzun günlük temizliği ve bakımı, asansörün periyodik bakımı, ortak alanların elektrik ve su giderleri gibi kalemler senin sorumluluğunda. Bunlar, daireyi kullanırken oluşan ve tüketilen şeyler olarak kabul edilir.
Ancak iş Demirbaş yenileme veya Yatırım giderlerine geldiğinde durum değişir. Asansörün motorunun komple değişmesi, çatının komple yenilenmesi, dış cephe mantolama, havuzun kendisinin büyük çaplı tadilatı gibi binanın değerini artıran veya kalıcı nitelikteki büyük onarım ve yenileme masrafları ev sahibinin sorumluluğundadır. Yani, binanın ömrünü uzatan, değerini artıran işlerin bedelini kiracı ödemez, ödememelidir. Zaten bu durum, kira sözleşmelerinde de genellikle 'işletme giderleri kiracıya, demirbaş giderleri ev sahibine aittir' şeklinde belirtilir.
Fakat asıl sorun, site yönetimlerinin bu ayrımı aidat faturasına yansıtırken çoğu zaman göz ardı etmesi. Sen ve ev sahibin, aidat borcundan Kat Mülkiyeti Kanunu'na göre yönetime karşı Müştereken ve müteselsilen sorumlusunuz. Yani yönetim, ödenmeyen aidat için hem senden hem de ev sahibinden talepte bulunabilir. Ancak senin sorumluluğun, ödemekle yükümlü olduğun kira miktarıyla sınırlıdır ve ödediğin aidatı kira borcundan düşebilirsin.
Bu durumda yapman gereken ilk şey, site yönetiminden aidatın detaylı dökümünü ve Işletme projesini istemek. Orada hangi kalemin ne olduğunu net bir şekilde görmelisin. Eğer demirbaş niteliğindeki bir gider sana yansıtılmışsa, bunu ev sahibine ilet ve onun ödemesi gerektiğini belirt. Gerekirse, ödediğin kısmı bir sonraki kira ödemesinden düşeceğini de söyle. Bu konuda yasal hakkın var. Ama unutma, bu sistemin içinde her zaman bir boşluk arayanlar olacaktır, o yüzden her adımı dikkatli at ve belgelerini sakla. Yarın yine benzer bir sorun çıkarsa şaşırma.
