Geçmiş olsun. Araç kiralama sonrası yaşanan kazalarda tüketicilerin en çok mağdur olduğu ve kiralama şirketlerinin en acımasız davrandığı "gizli maliyetler" konusuyla karşı karşıyasınız. Kiralama şirketleri genellikle aracı teslim ederken "Full kaskolu, hiçbir şey ödemezsiniz" diyerek pazarlama yaparlar ancak işin hukuki ve sigorta boyutu bambaşkadır.
Öncelikle kendi şahsi aracınız için yaptırdığınız "Ferdi kasko" poliçeniz, sadece o plakalı araca özeldir ve kiraladığınız araca kesinlikle devredilemez. Kiralama şirketinin sizden talep ettiği bu iki masraf kaleminin sigorta kapsamı ve Yargıtay içtihatlarına göre ödeme yükümlülükleri şu şekildedir:
1. Değer Kaybı Masrafını Kim Öder? (Kusur Oranı Detayı) Değer kaybı, aracın kazadan dolayı ikinci el piyasasında yaşayacağı fiyat düşüşüdür. Türkiye'deki standart Rent A Car kaskoları (özel ve çok pahalı ek poliçeler alınmadıysa) değer kaybını karşılamaz. Kasko sadece kaportadaki fiziksel tamiratı yapar.
Kazada Siz %100 veya Asli Kusurluysanız: Kiralama şirketi bu değer kaybını kendi kaskosundan alamayacağı için, imzaladığınız sözleşmeye dayanarak yasal olarak sizden talep eder.
Kazada Karşı Taraf Kusurluysa (Kritik Nokta): Eğer kaza tutanağında kusur sizde değilse (örneğin arkadan çarptılarsa), kiralama şirketi değer kaybını sizden İSTEYEMEZ. Şirket, bu bedeli kusurlu olan karşı tarafın Trafik Sigortasından talep etmek zorundadır. Eğer kusursuz olduğunuz halde sizden bu parayı istiyorlarsa, bu yasadışıdır ve ödemeyi reddedin.
2. Araç Yatma Bedeli (Kazanç Kaybı) Nedir ve Kim Öder? Araç yatma bedeli (hukuki adıyla Ticari Kazanç Kaybı), aracın tamirde geçirdiği günlerde şirketin o aracı başkasına kiralayamaması nedeniyle uğradığı ticari zarardır.
Ne Zorunlu trafik sigortası ne de en kapsamlı Rent A Car Kaskosu dolaylı ticari zararları (yatma bedelini) ÖDEMEZ. * Yargıtay kararlarına göre bu zarar, kazaya sebebiyet veren (kusurlu olan) kişiden tahsil edilir. Yani kazada kusur sizdeyse, sözleşmedeki madde gereği bu bedeli ödemek yasal olarak sizin sorumluluğunuzdadır.
3. Kiralama Sözleşmesi ve "Fahiş Fiyat" Tuzağı Kiralama sözleşmelerinin altında küçük puntolarla her zaman "Hasar durumunda yatma bedeli ve değer kaybı kiracıya aittir" yazar. Ancak şirketlerin bu bedeli kafalarına göre belirleme hakkı yoktur.
Şirket sizden "Araç 30 gün yattı, günlük kirası 2.000 TL, bize 60.000 TL ver" diyemez.
Yatma süresi, kiralama şirketinin beyanıyla değil; tamirhanenin veya sigorta eksperinin tuttuğu "Ekspertiz Raporundaki Onarım Gün Süresi" ile belirlenir. Tamir 5 gün sürdüyse, parça beklenen ekstra 15 günün parasını sizden alamazlar.
⚠️ Uzman Uyarısı: Kiralama şirketi sizden bu paraları talep ettiğinde asla hemen ödeme yapmayın veya kredi kartınızdan çekilmesine izin vermeyin. Şirketten resmi "Kaza Tespit Tutanağı", "Ekspertiz Raporu" ve araca ait "Değer Kaybı Bilirkişi Raporunu" yazılı olarak talep edin. Kusur oranınızı görmeden ve tamirin kaç gün sürdüğünü belgelemeden yapacağınız her ödeme, şirketin haksız kazancına dönüşebilir. Eğer kredi kartınızdan izinsiz çekim yapıldıysa, bankanızı arayarak "Harcama İtirazı (Chargeback)" sürecini başlatabilirsiniz.