Acil nakit ihtiyacında Noter Güvenli ödeme Sistemi'nin (GÖS) getirdiği gecikmeler, satıcılar için gerçekten zorlayıcı olabilir; zira bu sistem, temelinde güvenliği ön planda tutan bir blokaj mekanizmasıyla çalışır.
Noter Güvenli Ödeme Sistemi, 27 Eylül tarihinden itibaren ikinci el motorlu kara taşıtı alım satımlarında belirli şartlarla zorunlu hale gelmiştir. Bu sistemde, alıcı araç bedelini doğrudan satıcıya değil, Türkiye Noterler Birliği'nin anlaşmalı olduğu aracı bir kuruluşa (banka veya ödeme kuruluşu) ait güvenli havuza yatırır. Para, noter devir işlemi tamamlanana kadar bu havuzda bloke olarak bekler. Noter satış işlemi onaylandıktan sonra sistem otomatik olarak blokeyi kaldırır ve para satıcının hesabına aktarılır. Bu mekanizma, hem alıcıyı aracın devri gerçekleşmeden para kaybı riskinden korur hem de satıcıya ödemeyi almadan aracı devretmeme güvencesi sunar. Ancak, bu süreçte bankalar arası transfer süreleri, sistem yoğunluğu veya aracı kuruluşun işlem akışı nedeniyle ödemelerin anında gerçekleşmemesi, gün içinde veya bir sonraki iş gününde hesaba geçmesi gibi durumlar yaşanabilir.
Sizin gibi acil nakit ihtiyacı olan bir durumda, GÖS'ün bu yapısı dezavantaj oluşturabilir. Alternatif olarak, Noter Güvenli Ödeme Sistemi'nin getirdiği zorunluluk kapsamında, bankaların kendi entegre 'Güvenli Araç Satış Sistemleri' veya FAST Güvenli Ödeme İşlemi Katman Servisi gibi çözümler de mevcuttur. Bu sistemler de temelde benzer bir mantıkla çalışsa da, bankanın kendi iç sistemleri veya FAST altyapısı sayesinde işlem süreleri teorik olarak daha hızlı olabilir. Özellikle FAST sistemi, anlık ve 7/24 para transferi imkanı sunar. Ancak, FAST Güvenli Ödeme İşlemi Katman Servisi de onay/tescil gerektiren işlemlerde tutarı bir aracı kuruluş nezdinde bekleterek taraflara güvence sağlar. Dolayısıyla yine belirli bir blokaj süresi olacaktır.
Eğer aciliyet çok yüksekse ve GÖS'ün gecikme potansiyeli sizin için kabul edilemezse, teorik olarak noter huzurunda alıcının doğrudan FAST sistemi üzerinden kendi bankacılık uygulaması aracılığıyla, referans numarası ile transferi gerçekleştirmesi ve sizin hesabınıza geçtiğini anında teyit etmeniz ardından devri yapmanız düşünülebilir. Ancak, bu yöntem GÖS'ün sağladığı ek hukuki güvencelerden (paranın üçüncü bir hesapta bloke edilmesi gibi) kısmen feragat etmek anlamına gelebilir ve dolandırıcılık riskini artırabilir. Bu sebeple, bankaların kendi 'Güvenli Araç Satış Sistemi' uygulamalarını kullanmak, GÖS zorunluluğunu karşılarken daha hızlı bir akış sağlayabilir. Örneğin, garanti BBVA veya İş Bankası gibi kurumların bu tür hizmetleri mobil ve internet bankacılığı üzerinden sunulmaktadır. Bu platformlarda da para, tescil işlemi tamamlandığında satıcının hesabına aktarılır.
Dikkat edilmesi gereken kritik nokta, aciliyet durumunda bile güvenliğin asla ikinci plana atılmamasıdır. Her iki tarafın da mağdur olmaması için, noter devri gerçekleşmeden önce paranın hesabınıza geçtiğinden emin olmanız hayati önem taşır. Eğer alıcınızın bankasıyla sizin bankanız arasında FAST Güvenli Ödeme Sistemi entegrasyonu varsa ve bu süreçte bankaların aracılık ettiği bir yapı kullanılıyorsa, işlem hızınız artabilir. Ancak yine de “para gönderildi, birazdan düşer” gibi ifadelere itibar etmeden, kendi mobil bankacılığınızdan paranın hesabınıza tam olarak yattığını fiziksel olarak teyit etmelisiniz.
Gelecekte benzer durumlarla karşılaşmamak adına, satış öncesinde alıcıyla ödeme yönteminin detaylarını, özellikle de GÖS'ün işlem sürelerini netleştirmek ve aciliyet durumunda bankaların sunduğu daha hızlı entegre sistemleri tercih etmek, operasyonel verimliliği artıracaktır.
