Hususi (Yeşil) pasaportunun süresi dolduğunda iade etme yükümlülüğün, pasaportun neden geçersiz hale geldiğine bağlı olarak değişir. Bu konuda iki ana senaryo var:
1. Pasaportun Süresinin Dolması (İdari Geçerlilik Süresi Sonu):
Eğer Hususi pasaportunun sadece idari geçerlilik süresi (yani basım tarihinden itibaren belirlenen 5 yıl veya daha az süre) dolmuşsa, bu pasaport otomatik olarak geçersiz hale gelir ve seyahat için kullanılamaz. Ancak, süresi dolan pasaportu Iade etme zorunluluğun yoktur. Genellikle bu pasaportlar, geçmiş vize kayıtları veya kişisel bir anı olarak saklanabilir. Yeni bir pasaport başvurusu yaptığında, eski pasaportunu ibraz etmen istenir. Bu durumda, eski pasaportun köşesi kesilerek veya delinerek iptal edilir ve sana geri verilir.
2. Hususi Pasaport Alma Hakkının Sona Ermesi:
Bu durum çok daha önemlidir. Eğer Hususi pasaport alma hakkın (örneğin, memuriyet görevinin sona ermesi, rütbenin değişmesi, kadro derecenin düşmesi, çocuklarının 25 yaşını doldurması veya evlenmesi gibi nedenlerle) Ortadan kalktıysa, pasaportunun süresi dolmamış olsa bile derhal geçersiz hale gelir. Bu durumda, Hususi pasaportunu ivedilikle bağlı bulunduğun İl Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüğü'ne veya pasaportu teslim aldığın birime Iade etmen yasal bir zorunluluktur. Bu yükümlülüğü yerine getirmediğin takdirde yasal müeyyidelerle karşılaşabilirsin.
Özetle:
- Sadece süresi dolan Hususi pasaportu iade etmek zorunda değilsin, ancak seyahat için kullanamazsın.
- Hususi pasaport alma hakkın sona erdiyse, pasaportunu mutlaka ilgili kuruma iade etmelisin.
Her iki durumda da, yeni bir pasaport başvurusunda bulunmadan önce, mevcut durumunu netleştirmek ve doğru adımları atmak için Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü'nün resmi kanallarından veya en yakın İl Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüğü'nden bilgi almanı tavsiye ederim.