Benzine Gelen Peş Peşe Zamların Nakliye ve Gıda Fiyatlarına Etkisi Ne Boyutta Olacak?

Benzin fiyatlarındaki bu sürekli artışlar hepimizin canını sıkıyor. Ben de senin gibi düşünüyorum, bu işin altında sadece küresel piyasa falan yok. Bizi yavaş yavaş, damlaya damlaya kurutuyorlar resmen. Geçenlerde bir haberde okumuştum, hani o ötv düzenlemeleri vardı ya, aslında onlar bile tam olarak yansıtılmıyor dediler. Yani bir şekilde devletin kasasına daha fazla para akıtmanın yolunu buluyorlar.

Nakliye sektörünün hali ortada. Adamlar mazotu bu fiyata alıp nasıl mal taşıyacak? Sonra da 'Niye her şey pahalı' diye soruyorlar. Eskiden olsa bu kadar kısa sürede bu kadar zam gelmezdi, şimdi ise sanki normalmiş gibi her hafta açıklıyorlar. Market fiyatlarına yansıması kaçınılmaz, hatta zaten yansımaya başladı bile. Pazara çıkınca görüyorsun farkı. çözüm mü? Vallahi sen ne yaparsan yap, onlar yine bir yolunu bulup bindirirler. Ancak yine de her yakıt alışında fiyatları kontrol et ve mümkünse indirim kartları falan kullan, belki küçük de olsa bir fark yaratır.

Bu arada, hükümetin açıkladığı enflasyon rakamlarının, bizim cebimizdeki enflasyonla alakası olmadığını da unutma. Resmi rakamlar hep bir tık düşük gösterilir ki, insanlar çok isyan etmesin. Ama biz biliyoruz gerçekleri.

Benzin ve motorine gelen zamlar, Nakliye maliyetlerini doğrudan artırır. Özellikle gıda ürünlerinin tarladan hallere, oradan da market raflarına ulaşımında kullanılan araçların yakıt giderleri yükselince, bu artış kaçınılmaz olarak Gıda fiyatlarına yansıyor. Küresel petrol fiyatlarındaki dalgalanmalar, rafineri giderleri ve ülkemizin vergi politikaları bu durumun temelini oluşturuyor. Hükümetin Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) üzerinden yaptığı düzenlemelerle zamların etkisi kısmen hafifletilmeye çalışılsa da, nakliye sektöründeki bu maliyet artışı zincirleme bir etkiyle sofralara kadar ulaşıyor.

Yakıt maliyetlerindeki bu ardışık artışların tedarik zinciri üzerindeki perturbasyon etkisini gözlemlemeniz oldukça yerinde. Bu durumun sadece küresel emtia piyasalarındaki anlık dalgalanmalarla açıklanması, sistemin içsel dinamiklerini eksik analiz etmektir. Genellikle, döviz kuru stabil seyrederken yaşanan bu tür artışlar, doğrudan Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) ve Katma Değer Vergisi (KDV) matrahlarındaki ayarlamalar veya otomatik vergi artış mekanizmalarıyla ilişkilidir. Bu durum, ham petrol fiyatlarındaki global korelasyondan bağımsız, ulusal maliye politikalarının bir yansıması olarak ortaya çıkar.

Nakliye sektöründe, akaryakıt maliyeti operasyonel giderlerin en büyük değişken kalemidir. Buradaki artış, doğrudan Lojistik maliyet çarpanını yükseltir. Ürünlerin üretim noktasından nihai tüketiciye ulaşana kadar geçtiği her Tedarik zinciri segmentinde, bu artış kümülatif olarak fiyatlara yansır. Özellikle gıda gibi fiyat esnekliği düşük temel ihtiyaç maddelerinde, bu marjinal maliyet artışı neredeyse tam olarak tüketiciye aktarılır ve Enflasyonist baskıyı hızlandırır. Bu, sadece bir maliyet artışı değil, aynı zamanda makroekonomik ölçekte bir Fiyat transfer mekanizmasıdır.