Önemli bir evrağın doğruluğu konusunda kararsız kalman, hele ki dijitalde sahtecilik riskinin akla gelmesi gayet doğal. Bu sistemler ne kadar 'güvenli' dense de, altında bir bit yeniği aramakta haklısın.
Şimdi şöyle bir durum var; e-Devlet üzerinden yapılan Online doğrulama, kağıt işlerini azaltma adına çıkarılmış, sözüm ona modern bir çözüm. Evden işini hallediyorsun, hız desen cabası. Evrakın üzerindeki QR kod veya Barkod sistemiyle, belgenin orijinal olup olmadığını ilgili kurumun sisteminden anında sorgulayabiliyorsun. Bu, teoride sağlam duruyor. Ancak, bu sistemlerin ne kadar güvenli olduğu, altyapının ne kadar sağlam kurulduğu hep bir soru işareti. Bugün sağlam görünen bir sistemin yarın bir açık vermeyeceği ne malum? Veri ihlalleri, siber saldırılar derken, dijital riskler her zaman kapıda bekliyor. Birileri bu sistemlerin açığını bulmak için uğraşıyor ve bu 'kolaylık' bazen bizi daha büyük risklere itiyor olabilir.
Diğer yandan, Fiziki doğrulama dediğimizde, doğrudan ilgili kuruma gidip, belgeni mühürletmek veya görevliye onaylatmak akla geliyor. Gelenekselci kafalar için bu daha 'garanti' hissettiriyor. Elinde somut bir mühür, ıslak imza olması, bizim gibi bürokrasiye alışkın toplumlarda daha bir güven veriyor. Ama bu da ayrı bir dert yumağı. Git-gel, sıra bekle, 'git şu odadan al' gibi bahanelerle uğraş. Hem zaman kaybı hem de insanı bezdiren bir süreç. Üstelik, fiziki evrakta da sahtecilik riski tamamen ortadan kalkmıyor; mühür taklidi, imza sahteciliği geçmişte de yaşandı, hala da yaşanabiliyor. Yani bir yöntem diğerinden mutlak olarak 'daha güvenli' diye kestirip atmak pek doğru olmaz, her ikisinin de kendine göre açıkları var.
Benim sana tavsiyem şu olur:
- Evrakın Önemi kritikse ve en ufak bir şüpheye yer bırakmak istemiyorsan, e-Devlet üzerinden sorgulama yaptıktan sonra, imkanın varsa bir de ilgili kuruma gidip Fiziki teyit almayı düşün. Yani iki kanattan da kontrol etmek, 'ne olur ne olmaz' demektir.
- Eğer sadece online doğrulama yapacaksan, belgedeki QR kodu veya barkodu Mutlaka e-Devlet'in kendi resmi uygulaması veya web sitesi üzerinden sorgula. Başka bir yerden, üçüncü parti bir uygulamadan değil. Bu sistemler, bizi dijital platformlara yönlendirmek için ne kadar kolaylık sağlasa da, her zaman bir açık kapı bırakma potansiyelleri var.
- Unutma, sistem sana ne kadar kolaylık sunarsa sunsun, nihai sorumluluk hep sende. Bu kolaylıkların altında başka ne gibi niyetler yattığını sorgulamaktan da asla vazgeçme.
