Selamlar, windows 11'e geçince USB 3.0 portlarında yaşanan bu yavaşlama veya görmeme sorunuyla karşılaşan tek sen değilsin, bayağı yaygın bir durum bu. Özellikle arka portlarda yaşanması da ilginç. BIOS'u kontrol edip sürücüleri güncellemiş olman güzel, ilk akla gelenler onlar çünkü. Ama madem durum aynı, o zaman biraz daha derine inelim.
Öncelikle, bu durumun büyük ihtimalle windows 11'in getirdiği bazı sürücü uyumluluk sorunlarından veya güç yönetimi ayarlarındaki değişikliklerden kaynaklandığını düşünüyorum. windows 10'dan 11'e geçerken bazı donanımların sürücüleri tam olarak adapte olamayabiliyor veya işletim sisteminin arka planda yaptığı bazı güncellemeler, özellikle USB denetleyicileri için varsayılan ayarları değiştirmiş olabiliyor. Arka portlarda sorun yaşayıp ön portlarda yaşamaman da anakart üzerindeki farklı USB denetleyicileri veya bu portların doğrudan anakarta bağlı olmasıyla ilgili olabilir.
Şimdi yapabileceğimiz birkaç şey var. İlk olarak, anakart üreticinin web sitesine bir göz atalım. Orada Windows 11 için özel olarak yayınlanmış bir chipset sürücüsü veya USB denetleyicisi sürücüsü var mı diye kontrol etmek lazım. Bazen bu sürücüler windows update'te otomatik olarak gelmeyebiliyor. Eğer varsa, mevcut olanları kaldırıp bu yeni sürücüleri kurmak sorunu çözebilir. Anakart modelini biliyorsan, doğrudan üreticinin destek sayfasına gitmek en sağlıklısı olacaktır. Mesela ASUS, MSI, Gigabyte gibi markaların kendi sitelerinde model bazında detaylı sürücü ve BIOS güncellemeleri bulunur. Bu sürücülerin kurulumunu yaparken, eski sürücüleri kaldırıp temiz bir kurulum yapmak genellikle daha iyi sonuç verir.
Bir diğer olası sebep ise Windows 11'in güç yönetimi ayarları. Bazı durumlarda, enerji tasarrufu sağlamak amacıyla USB portlarının gücü otomatik olarak kesilebiliyor veya azaltılabiliyor. Bunu kontrol etmek için Aygıt Yöneticisi'ni açıp, 'Evrensel Seri Veri Yolu Denetleyicileri' bölümüne gir. Orada listelenen USB Root Hub (USB Kök Bağlantı Noktası) gibi girdilere sağ tıklayıp 'Özellikler' de. Ardından 'Güç Yönetimi' sekmesine gelip 'Güç kazancı sağlamak için bilgisayar bu aygıtı kapatabilsin' seçeneğinin işaretini kaldır. Bunu her bir USB Root Hub için yapman gerekebilir. Bu ayar, özellikle arka portlardaki güç iletiminde farklılıklar yaratabilir.
Eğer bu adımlar da işe yaramazsa, BIOS'a tekrar girip USB ile ilgili ayarları sıfırlamak veya varsayılan ayarlara döndürmek de bir seçenek olabilir. Bazen yanlışlıkla yapılan bir ayar bile bu tür sorunlara yol açabiliyor. BIOS'ta 'Load Optimized Defaults' veya benzeri bir seçenek bulunur, bunu uygulayıp kaydederek çıkmak faydalı olabilir. Son olarak, eğer mümkünse, farklı bir USB 3.0 harici disk veya bellek ile deneme yapmak da sorunun donanımsal mı yoksa yazılımsal mı olduğunu anlamana yardımcı olur.
Umarım bu adımlardan biri işini görür. Bu tür donanım-yazılım uyumsuzlukları can sıkıcı olabiliyor ama genellikle çözümü mevcut.