Klima İç Üniteden Gelen Anormal Sesler Neden Olur?

Merhaba arkadaşlar, bu klima sesleri konusu benim de başıma geldi. Geçen yaz benim klimam da iç üniteden sanki bir şey sürtüyormuş gibi bir ses çıkarmaya başlamıştı, özellikle de biraz çalıştıktan sonra. İlk başta önemsemedim ama sonra sesin şiddeti arttı ve rahatsız edici olmaya başladı. Ben de önce bir elektrikçi arkadaşıma sordum, o da 'içini açıp bir bak, belki bir şey sıkışmıştır' dedi. Ben de filtreleri temizlemek için kapağını açtığımda fark ettim ki, iç ünitenin fan kanatçıklarının üzerinde bayağı bir toz ve kir birikmiş. Normalde sadece filtreleri temizlerdim ama bu sefer kanatçıklara da baktım.

Bir de dikkatimi çeken, iç ünitenin kasasındaki bazı plastik parçaların zamanla genleşme veya büzülme nedeniyle yerinden hafifçe oynamış olmasıydı. Özellikle vida kapaklarının olduğu yerlerde falan minik boşluklar oluşmuştu. Ben de yumuşak bir fırça ve elektrik süpürgesiyle fan kanatçıklarını nazikçe temizledim, bu çok önemli çünkü kanatçıklar hassas olabiliyor. Ardından, iç ünitenin kapağını ve plastik aksamlarını tekrar dikkatlice yerine oturtup, gevşek görünen yerleri elimle kontrol ettim. Bazı yerlere hafifçe bastırınca ses kesiliyordu, o kısımların tam oturduğundan emin oldum. Bu işlemlerden sonra klimayı tekrar çalıştırdığımda o sürtünme sesi büyük ölçüde azaldı. Tamamen kesilmese de ilk baştaki rahatsız edici durum ortadan kalktı. Anlaşılan o ki, hem toz birikintisi hem de plastik aksamdaki küçük oynamalar bu tür seslere neden olabiliyormuş. Yani servis çağırmadan önce bu basit kontrolleri yapmakta fayda var derim.

Yine de ses tamamen geçmezse veya daha farklı bir ses olursa o zaman mutlaka bir uzmana danışmak gerekiyor. Çünkü fan motoru gibi daha ciddi bir parçada sorun varsa, erken müdahale etmek daha büyük masrafların önüne geçebilir. Benim durumumda basit bir temizlik ve küçük bir sabitleme işimi görmüştü. Umarız sizin için de benzer basit bir çözüm çıkar.

Klima iç ünitesinden gelen anormal sesler, cihazın genel sağlığı ve performansıyla ilgili önemli ipuçları sunar. Bu tür sesler genellikle birkaç ana teknik nedene dayanır ve doğru teşhis için sesin niteliği (tıkırtı, sürtünme, uğultu, ıslık vb.) ve oluştuğu zamanlama kritik öneme sahiptir. En sık karşılaşılan nedenlerden biri, iç ünite fan motorunun yataklarında meydana gelen aşınma veya kirlenmedir. Fan yatakları zamanla kuruyabilir veya toz birikintisi nedeniyle sürtünmeyi artırarak bir uğultu veya vınlama sesi çıkarabilir. Bu durum, fanın dengesiz çalışmasına ve dolayısıyla daha fazla titreşime yol açabilir.

Bir diğer yaygın sebep, iç ünite fan pervanesinin (cross-flow fan) kirlenmesidir. Pervane kanatçıklarında biriken toz, kir veya hatta küçük yabancı cisimler (böcekler gibi) fanın aerodinamik dengesini bozarak sürtünme veya vurma seslerine neden olabilir. Bu durum, hava akışını da olumsuz etkileyerek soğutma/ısıtma verimliliğini düşürür. Ayrıca, iç ünitenin plastik kasasındaki genleşme ve büzülme de tıkırtı seslerine yol açabilir. Özellikle cihaz çalışırken ısınma/soğuma döngüleri sırasında plastik parçalar birbirine sürtünerek bu sesleri çıkarabilir. Bu, genellikle montaj sırasında vidaların tam sıkılmaması veya plastik tırnakların tam oturmaması gibi durumlarla da kötüleşebilir.

Drenaj pompası olan bazı modellerde, pompanın devreye girmesiyle birlikte gelen hafif bir vınlama veya tıkırtı sesi de duyulabilir, ancak bu genellikle kısa sürelidir ve normal kabul edilebilir. Ancak pompadan gelen ses şiddetliyse veya sürekli hale gelirse, pompanın kendisinde veya drenaj hattında bir tıkanıklık olabileceği düşünülmelidir. Teknik olarak, fan motoru akım değerlerinin ölçülmesi, fan hızının kontrol edilmesi ve pervanenin fiziksel olarak incelenmesi (dışarıdan ulaşılabilir kısımlar için) ilk adımlar olmalıdır. Eğer fan pervanesinde belirgin bir kirlilik varsa, profesyonel bir iç ünite temizliği bu sorunu çözebilir. Ancak yataklarda aşınma varsa, fan motorunun değişimi kaçınılmaz olabilir. Bu tür müdahaleler genellikle uzmanlık gerektirir ve yetkili servis tarafından yapılmalıdır.

Son olarak, iç ünitenin duvara montajının gevşek olması veya titreşim emici takozların eskimesi de titreşim kaynaklı seslere neden olabilir. Montaj plakasının duvara sağlam bir şekilde sabitlendiğinden ve iç ünitenin bu plaka üzerine tam oturduğundan emin olmak önemlidir. Tüm bu kontroller yapıldıktan sonra hala ses devam ediyorsa, ana kart üzerindeki fan kontrol devresinde bir sorun olma ihtimali de göz önünde bulundurulmalıdır.

Klima iç ünitesinden gelen sesler konusunda genellikle ilk akla gelen 'bozuldu' düşüncesi oluyor ama bazen durum daha farklı olabilir. Benim tecrübelerime göre, bu tür seslerin bir kısmı aslında gözden kaçan basit detaylardan kaynaklanıyor ve hemen servisi aramadan önce birkaç şeye bakmakta fayda var. Mesela, çoğu zaman kullanıcılar filtre temizliğini düzenli yapsalar bile, iç ünitenin içinde, filtrelerin arkasında kalan fan pervanesine veya evaporatör serpantinlerine biriken tozu ve kiri gözden kaçırıyor. Bu birikintiler, fan dönerken hava akışını bozarak veya pervanenin ağırlık dengesini değiştirerek sürtünme veya vurma sesleri yapabilir. Sesin kaynağı tam olarak burasıysa, cihazın sökülüp detaylı bir iç temizlik yapılması gerekir ki bu da basit bir filtre temizliğinden çok daha fazlasıdır.

Bir diğer ilginç nokta, bazen iç ünitenin içine dışarıdan giren küçük cisimler olabiliyor. Örneğin, bir böcek, küçük bir yaprak parçası veya hatta klimanın yanındaki bir rafın üzerinden düşen minik bir eşya fanın içine kaçabiliyor. Fan dönmeye başladığında bu cisimler pervaneye çarparak düzenli veya düzensiz tıkırtı sesleri çıkarabilir. Bu durum genellikle klimanın kapağını açıp dikkatlice içine bakıldığında görülebilir. Yani, sadece Arıza düşünmek yerine, dışarıdan bir etkenin olup olmadığını da kontrol etmek gerek. Hatta bazen elektrik kablolarının veya drenaj hortumunun iç ünite kasasına temas etmesi ve titreşimle ses yapması da söz konusu olabiliyor. Bunlar montaj sırasında yeterince sabitlenmemişse, cihaz çalıştıkça titreşerek ses çıkarabilirler.

Aslında, her tıkırtı veya sürtünme sesinin direkt olarak büyük bir arıza anlamına gelmediğini bilmek önemli. Çoğu zaman küçük detaylar gözden kaçırılıyor ve insanlar hemen servis çağırıyor. Servis geldiğinde de aslında basit bir temizlik veya ufak bir sabitleme ile sorun çözülüyor ve siz de boşuna servis ücreti ödemiş oluyorsunuz. Bu yüzden önce kendiniz kapağı açıp, içini dikkatlice kontrol etmekte, varsa görünen kirleri temizlemekte ve gevşek görünen parçaları sabitlemekte fayda var. Eğer tüm bunlara rağmen ses kesilmez ve daha ciddi bir arıza olduğuna dair şüpheleriniz devam ederse, o zaman elbette profesyonel yardım almak en doğrusu olacaktır.