Kısa Cevap: Meyve ağaçlarına kışlık bordo bulamacı (göztaşı) uygulaması, sonbaharda yaprak dökümünün %75'i tamamlandıktan sonra (Kasım-Aralık) %1 ila %3 oranında ve ilkbaharda gözler uyanmadan yaklaşık 1 hafta önce (Şubat-Mart) %0.5 ila %1.5 oranında yapılır.
Bordo bulamacı, meyve ağaçlarında kış dönemi boyunca potansiyel olarak bulunan birçok fungal ve bakteriyel hastalığa karşı koruyucu bir kalkan görevi görür. Bu, özellikle karaleke, ateş yanıklığı, yaprak delen, dal yanıklığı, bakteriyel kanser, eriklerde cep hastalığı ve şeftalide yaprak kıvırcıklığı gibi hastalıkların önlenmesinde kritik öneme sahiptir. 30 yıllık tecrübemle sabit ki, doğru zamanda ve doğru oranlarda yapılan uygulama, bir sonraki sezonun verimini doğrudan etkiler.
Uygulama Zamanlaması ve Oranları:
Bordo bulamacı uygulamasında iki ana dönem ve bu dönemlere özel oranlar bulunur:
- Sonbahar Uygulaması (Yaprak Dökümü Sonrası):
- Zaman: Genellikle Kasım ve Aralık aylarıdır. Ağaçların yapraklarının %75'i ila tamamı döküldüğünde yapılmalıdır. Bu dönemde ağaçlar dinlenme (dormansi) halindedir.
- Oran: %1 ila %3'lük bordo bulamacı önerilir. Özellikle geçmiş yıllarda hastalık yoğunluğu fazla olan bahçelerde %2 veya %3'lük oranlar tercih edilebilir.
- Amacı: Ağaç üzerinde kışlayan hastalık etmenlerini (mantar sporları, bakteriler) yok ederek bir sonraki sezona temiz bir başlangıç yapmaktır.
- İlkbahar Uygulaması (Gözler Uyanmadan Önce):
- Zaman: Genellikle Şubat sonu ve Mart aylarıdır. Ağaçlarda gözler uyanmadan, yani tomurcuklar patlamadan yaklaşık 1 hafta kadar önce yapılmalıdır.
- Oran: %0.5 ila %1.5'lik bordo bulamacı yeterlidir. Daha yüksek oranlar, genç sürgün ve tomurcuklara zarar verebilir (fitotoksisite).
- Amacı: Yeni gelişen dokuları ilk enfeksiyonlara karşı korumak ve sonbahar uygulamasından kaçan etmenleri kontrol altına almaktır.
Bordo Bulamacı Hazırlanışı (100 Litre İçin Genel Oranlar):
Bordo bulamacı hazırlarken demir, saç veya teneke gibi metal kaplar kullanmaktan kaçının. Plastik kova, ağaç fıçı veya beton havuzlar idealdir.
| Oran | Göztaşı (Bakır Sülfat) | Sönmüş Kireç | Sönmemiş Kireç | Su |
|---|
| %0.5 | 0.5 kg | 0.5 kg | 0.25 kg | 100 Litre |
| %1 | 1 kg | 1 kg | 0.5 kg | 100 Litre |
| %1.5 | 1.5 kg | 1.5 kg | 0.75 kg | 100 Litre |
| %2 | 2 kg | 2 kg | 1 kg | 100 Litre |
| %3 | 3 kg | 3 kg | 1.5 kg | 100 Litre |
Hazırlama Adımları:
- Göztaşını (bakır sülfat) ayrı bir plastik kapta, ılık suyla karıştırarak tamamen eritin. Bu işlem birkaç saat sürebilir.
- Sönmüş kireci başka bir kapta az suyla ayran kıvamına getirin. Eğer sönmemiş kireç kullanıyorsanız, önce söndürün ve ardından süzgeçten geçirin.
- İlaçlama tankına veya büyük bir kaba bir miktar su (örneğin 50 litre) doldurun.
- Hazırladığınız kireçli suyu bu tanka süzgeçten geçirerek yavaşça ekleyin ve karıştırın.
- Daha sonra, eritilmiş göztaşı eriyiğini yine süzgeçten geçirerek, kireçli suyun üzerine YAVAŞ YAVAŞ dökerken bir yandan da sürekli karıştırın. Asla göztaşı üzerine kireçli su dökmeyin, bu bulamacın kalitesini bozar.
- Karışım açık mavi renkli, homojen bir bulamaç haline gelecektir. Kalan suyu ekleyerek toplam hacmi 100 litreye tamamlayın.
Bordo Bulamacının Kontrolü ve Best Practices:
- Çivi Testi: Hazırladığınız bulamacın nötr veya hafif alkali olduğundan emin olmak için parlak, passız bir demir çiviyi bulamaca batırın ve 4-5 dakika bekletin. Eğer çivi üzerinde esmer veya kırmızı bir leke oluşursa, karışıma biraz daha kireçli su eklemeniz gerekir. Leke oluşmuyorsa bulamaç kullanıma hazırdır.
- Hemen Kullanım: Bordo bulamacını hazırladıktan sonra aynı gün içinde kullanmanız çok önemlidir. Bekledikçe etkinliğini kaybeder. Eğer hemen kullanılamayacaksa, 100 litre bulamaca 200 gram toz şeker veya 10 litre yağsız süt eklenerek raf ömrü 15-20 güne kadar uzatılabilir.
- Tam Yıkama: Uygulama sırasında ağacın tüm yüzeyini, dallarını, gövdesini ve budama yerlerini kuru yer kalmayacak şekilde tamamen kaplayın.
- Hava Koşulları: Rüzgarsız ve yağışsız bir havada uygulama yapın. Uygulamadan sonra 10 saat içinde yağış olursa, ilaçlamayı tekrarlamanız gerekebilir.
- Kişisel Koruma: Bakır sülfat cilt, göz ve solunum yolları için tahriş edici olabilir. Bu nedenle ilaçlama yaparken mutlaka eldiven, maske ve koruyucu kıyafet kullanın.
- Alet Temizliği: İlaçlama bittikten sonra kullanılan tüm alet ve ekipmanları temiz suyla iyice yıkayın.
- Karıştırma Yasağı: Bordo bulamacını başka hiçbir zirai ilaçla karıştırmayın.
Bu detaylı bilgilerle meyve ağaçlarınızın kışlık Bakımını eksiksiz ve doğru bir şekilde yaparak gelecek sezona sağlıklı ve verimli bir başlangıç yapabilirsiniz.